✈️ HermesATPL-MET — อุตุนิยมวิทยาสำหรับนักบิน

1

บรรยากาศและโครงสร้าง

MET1 — THE ATMOSPHERE

🌍

N₂ไนโตรเจน

78%

องค์ประกอบหลัก

O₂ออกซิเจน

21%

เชื้อเพลิง + หายใจ

Arอาร์กอน

0.93%

ก๊าซเฉื่อยมากสุด

CO₂คาร์บอนไดออกไซด์

0.03%

ก๊าซเรือนกระจก

🏔️ ชั้นบรรยากาศ (ATMOSPHERIC LAYERS)

เอกโซสเฟียร์ (EXOSPHERE)

500 km+ — ไม่มีขอบเขตชัดเจน

ดาวเทียมโคจร

สตราโตสเฟียร์ (STRATOSPHERE)

11 – 50 km | อุณหภูมิเพิ่มขึ้น (โซนโอโซน)

ไม่มีน้ำ → ไม่มีอากาศแปรปรวน

โทรโปเพAUS (TROPOPAUSE)

ขั้วโลก: 25,000 ft | เส้นศูนย์สูตร: 55,000 ft

จุดหยุดลด → เกิด Jet Streams

ทรอโปสเฟียร์ (TROPOSPHERE)

พื้น – 11 km | อุณหภูมิลด 2°C / 1000 ft

เกิดสภาพอากาศ 100%!

✅ คุณสมบัติบรรยากาศ

ความดันลดลงเมื่อสูงขึ้น (น้ำหนักอากาศเหนือศีรษะลด)
ความหนาแน่นลดลงเมื่อสูงขึ้น
อุณหภูมิแปรปรวนตามความสูง
อากาศเป็นตัวนำความร้อนที่ไม่ดี (poor conductor)
ก๊าซในบรรยากาศเป็นไปตาม Gas Laws

⚡ LAPSE RATE — อัตราการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ

Normal Lapse Rate: ลดลง ~2°C / 1000 ft
Surface Inversion: อุณหภูมิเพิ่มขึ้นเมื่อสูงขึ้น (ผิวดินเย็นกว่า)
Inversion Aloft: กลับมาเพิ่มขึ้นที่สูง
Isothermal: คงที่ไม่เปลี่ยนแปลงตามความสูง

🔄 หน่วยแปลง (CONVERSION FACTORS)

1 nm

= 6080 ft = 1.852 km

1 m

= 3.28 ft (×3 + 10%)

💡 สิ่งที่ต้องจำ

ความเข้มข้นของก๊าซ (N₂, O₂, CO₂) คงที่ตลอด — ยกเว้นน้ำซึ่งลดลงเมื่อสูงขึ้น
โอโซน (O₃) ดูดซับรังสี UV → ทำให้สตราโตสเฟียร์ร้อนขึ้น
อนุภาคแข็ง (ฝุ่น,มลพิษ) ลอยอยู่ในบรรยากาศ

2

มาตรฐานบรรยากาศนานาชาติ

MET2 — INTERNATIONAL STANDARD ATMOSPHERE (ISA)

📐

MSL Temp = +15°C | Lapse = 1.98°C / 1000 ft

ISA คือจุดอ้างอิงมาตรฐานสากลสำหรับเปรียบเทียบสมรรถนะเครื่องบิน

🌡️ ISA Temperature

+15°C

ที่ MSL (Mean Sea Level)

🎈 ISA Pressure

1013.25 hPa

หรือ 29.92 in Hg

⚖️ ISA Density

1.225 kg/m³

ที่ MSL

📊 ISA — Pressure & Temperature at Altitude

MSL (0 ft)

1013.25 hPa | +15°C

5,000 ft

850 hPa | +5°C

10,000 ft

700 hPa | -5°C

18,000 ft

500 hPa | -25°C (Half Pressure)

20,000 ft

~465 hPa | -25°C (Half Density)

30,000 ft

300 hPa | -45°C

40,000 ft

~225 hPa | -55°C

50,000 ft

~87 hPa | -56.5°C (Tropopause)

💡 ทำไมต้อง ISA?

เป็นค่ามาตรฐานสากลสำหรับเปรียบเทียบสมรรถนะเครื่องบิน
ใช้สอบเทียบเครื่องวัดความดัน
ใช้ผลิตและทดสอบเครื่องบิน
JSA (Jet Standard Atmosphere) = ISA แต่ใช้ 2°C/1000 ft สำหรับวางแผนบิน

🌡️ 00 Isotherms (ระดับความสูงที่อุณหภูมิ = 0°C)

Polar: 0 ft (ผิวพื้น)
Temperate: 6,000 – 10,000 ft
Tropical: 16,000 – 18,000 ft

🔑 สูตร ISA Deviation

ISA Deviation = OAT (Ambient Temp) − ISA Temp
ตัวอย่าง: FL200 (ISA = -10°C), OAT = -15°C → Deviation = -5°C

3

ความร้อนและอุณหภูมิ

MET3 — HEAT & TEMPERATURE

🌡️

C → K: +273

Celsius + 273 = Kelvin (โดยประมาณ: ×2 + 30)

°F = (°C × 9/5) + 32

แปลง Fahrenheit ← Celsius

🌡️ Temperature Scales

จุดเยือกแข็งน้ำ

0°C = 32°F = 273 K

จุดเดือดน้ำ

100°C = 212°F = 373 K

Celsius

ใช้ในอุตุนิยมวิทยา

📋 การรายงานอุณหภูมิ (REPORTING)

2.2 → 2 (ปัดลง)
2.5 → 3 (ปัดขึ้น)
-2.5 → M2 (ปัดขึ้น = -2)
-0.5 → M0 (ปัดขึ้น = 0)
M = Minus (ติดลบ)

📏 การวัดอุณหภูมิ (MEASURING)

ใช้ Stevenson Screen (กล่องระบายอากาศ)
วัดที่ความสูง 4 ft AGL (หลีกเลี่ยงความร้อนจากพื้น)
Dry Bulb + Wet Bulb = ความชื้นสัมพัทธ์ (Relative Humidity)

☀️ SOLAR RADIATION (รังสีจากดวงอาทิตย์)

Shortwave radiation — ใช้ได้เฉพาะกลางวัน
ประมาณ 45% ของรังสีที่ไปถึงพื้นผิวโลก: • ถูกดูดซับโดยบรรยากาศและเมฆ • กระจายโดยบรรยากาศ (Scattering) • สะท้อนโดยเมฆ
Albedo Effect — พื้นผิวสว่าง (หิมะ,เมฆ) สะท้อนรังสีคืน

🌙 NOCTURNAL / TERRESTRIAL RADIATION INVERSION

เกิดกับ ลมอ่อน + ท้องฟ้าใส + กลางคืน
พื้นคายความร้อน (outbound radiation) → ผิวเย็นตัวเร็ว
อากาศเหนือพื้นอุ่นกว่าผิว → Inversion เกิดขึ้น
ทำให้หมอกและมลพิษคงที่ไม่กระจาย

4

ความดันบรรยากาศ

MET4 — ATMOSPHERIC PRESSURE

🎈

APLR = P × K / T

Ambient Pressure Lapse Rate | K = Mean Temp (K) | P = Mean Pressure

📐 สูตรจำ

ความดันลดลงครึ่งหนึ่งที่ประมาณ 18,000 ft
ครึ่งหนึ่งของมวลอากาศอยู่ต่ำกว่า 5.5 km

📊 Pressure Lapse Rate

MSL – 5.5 km

27 ft / hPa (8 m / hPa)

5.5 km ขึ้นไป

50 ft / hPa (15 m / hPa)

แนวโน้ม

ยิ่งสูง → อัตราลดช้าลง (เพราะอากาศเบาบางขึ้น)

📉 หลักการลดลงของความดันตามความสูง

ยิ่งสูง → น้ำหนักอากาศเหนือศีรษะน้อยลง → ความดันลดลง
อัตราการลดลงช้าลงเมื่อสูงขึ้น — เพราะอากาศเบาบาง
ความดันลด 1 hPa = ประมาณ 27 ft (MSL–5km) หรือ 50 ft (สูงกว่านั้น)

📋 Pressure Values at Altitude (ISA)

30,000 ft

300 hPa

18,000 ft

500 hPa

10,000 ft

700 hPa

5,000 ft

850 hPa

MSL

1013.25 hPa

5

ความหนาแน่นของอากาศ

MET5 — DENSITY

⚖️

ρ = Mass / Volume

ความหนาแน่น = มวล / ปริมาตร (kg/m³)

⬆️ ความดัน

ρ ∝ P
ความดันมาก → ความหนาแน่นมาก

🌡️ อุณหภูมิ

ρ ∝ 1/T
อุณหภูมิต่ำ → ความหนาแน่นมาก

💧 ความชื้น

ρ ∝ 1/Humidity
อากาศชื้น → เบากว่า (น้ำเบากว่าอากาศแห้ง)

    ⚡ ผลกระทบต่อการบิน
    ความหนาแน่นลด 1% = เปลี่ยนประมาณ 270 ft หรือ 3°C
ความดันมีผลมากที่สุด ต่อความหนาแน่น (10 hPa เปลี่ยน = ลด 1%)
วันร้อนจัด + ความชื้นสูง = ความหนาแน่นต่ำ → ต้องใช้รันเวย์ยาวขึ้น
High Pressure → Dense Air → Lift มากขึ้น → Engine Power มากขึ้น

  

📊 Density Altitude Concept

Density Altitude = ความสูงที่เครื่องบิน "รู้สึก" ว่าอยู่ (ใน ISA)
High Temperature + High Pressure → Density Altitude ต่ำ (Performance ดี)
Low Temperature + Low Pressure → Density Altitude สูง (Performance แย่)
จำ: P↓ + T↑ = Density Altitude ↑ (ประสิทธิภาพลดลง)

6

มาตรวัดความสูง

MET6 — ALTIMETRY

📊

🏠 QFE

ความดันพื้นผิว

ตั้ง Altimeter ให้อ่าน 0 ที่สนามบิน

🌊 QNH

ความดัน MSL

ตั้ง Altimeter ให้อ่าน ความสูงสนามบิน จริง

✈️ QNE

1013.25 hPa

ตั้ง Altimeter อ่าน Flight Level

      ✅ วิธีตั้ง Altimeter ถูกต้อง
      เปลี่ยน QFE → อ่าน 0 ที่สนามบิน
เปลี่ยน QNH → อ่าน ความสูงสนามบิน (Elevation)
เปลี่ยน 1013.25 hPa → อ่าน Flight Level (FL)

    

⚠️ DITCHING — ลงน้ำฉุกเฉิน

หนาวกว่า ISA: Altimeter อ่าน 0 ขณะอยู่เหนือน้ำ (สูงจริง > 0)
ร้อนกว่า ISA: Altimeter อ่านต่ำกว่าความสูงจริง
กฎ: COLD = HIGH → หนาว → อ่านสูงเกินจริง → ต้องลดระดับลงมากกว่าที่เห็น

COLD = HIGH

อากาศเย็นกว่า ISA → Altimeter อ่านสูงเกินจริง → ต้องลดระดับลงมากกว่าที่เห็น

🛬 ความสูงสำคัญ (ALTITUDE DEFINITIONS)

Altitude

ความสูงเหนือ MSL (Mean Sea Level)

Height

ความสูงเหนือจุดอ้างอิงเฉพาะ (เช่น สนามบิน)

Elevation

ความสูงของสนามบินเหนือ MSL

FL (Flight Level)

ความสูงที่ตั้ง QNE 1013.25 hPa

7

ลมระดับต่ำ

MET7 — LOW LEVEL WINDS

💨

🧭 Buys Ballot's Law

หลังลม = ความดันต่ำอยู่ซ้าย (ใน N. Hemisphere)
ลมพัดจากความดันสูงไปต่ำ
Coriolis บังคับให้ลมเบี่ยง ขวา (N. Hemisphere)
Geostrophic Wind = ลมไหลขนานกับ Isobars

🌀 การไหลรอบระบบความดัน

High (Anticyclone): ลมไหลออก + ตามเข็ม (N. Hemisphere)
Low (Depression): ลมไหลเข้า + ทวนเข็ม (N. Hemisphere)
Isobars ใกล้กัน = Pressure Gradient มาก = ลมแรงขึ้น

🌬️ Gradient Wind (ลมรอบเส้นโค้ง)

รอบ Low (N. Hemisphere): ลมไหลทวนเข็ม → ความเร็ว < Geostrophic = Sub-geostrophic
รอบ High (N. Hemisphere): ลมไหลตามเข็ม → ความเร็ว > Geostrophic = Super-geostrophic
Isobars ยิ่งโค้งมาก → Gradient Wind ยิ่งเบี่ยงจาก Geostrophic มากขึ้น
Geostrophic Wind ∞ 1 / sin(latitude) → ลมแรงขึ้นใกล้เส้นศูนย์สูตร

🌬️ Diurnal Variation (การเปลี่ยนแปลงรายวัน)

กลางวัน (Day)

ลมบกแรงขึ้น — พื้นร้อน → ความดันลด → ลมพัดจากทะเลเข้าบก (Sea Breeze)

กลางคืน (Night)

ลมบกอ่อนลง — พื้นเย็น → ความดันสูง → ลมพัดจากบกออกทะเล (Land Breeze)

ปัจจัย

DV (Diurnal Variation) ใหญ่กว่าเมื่อ: ลม фон, ท้องฟ้าใส, พื้นที่ราบ

8

ลมระดับสูง

MET8 — UPPER WINDS

🌀

🌐 TROPOSPHERE UPPER WINDS

ใน Troposphere = ลม Westerly (พัดจากตะวันตกไปตะวันออก) ยกเว้น monsoon region
Polar Night Jet = ลม Westerly แรงมากในช่วงฤดูหนาว

🚀 JET STREAMความเร็ว
> 60 kt
ความสูง
25,000 – 45,000 ft
ความกว้าง (Horizontal)
~100 nm
ความหนา (Vertical)
~3 nm (เฉลี่ย 2000 ft, บางที่ 60-100 ft)
อัตราส่วน H:V
100 : 1
ตำแหน่ง
Tropopause "steps" ของ polar front
ทิศทาง
Westly ในทั้งสองซีกโลก

⚡ CAT (Clear Air Turbulence) ที่ Jet Stream

เกิดที่ขอบล่างของ Jet Stream — ด้านเย็น (Polar) มี CAT มากที่สุด
อยู่ต่ำกว่า Tropopause 7,000 ft ถึงเหนือ Tropopause 3,000 ft
มีเมฆ Cirrus พัดเร็วในแถบแคบตั้งฉากกับทิศทางผิวหน้า cold front
Isotachs = เส้นเชื่อมจุดที่มีความเร็วลมเท่ากัน

9

ความปั่นป่วนและลมเฉือน

MET9 — TURBULENCE & WIND SHEAR

🌀

📐 DEFINITIONS

Wind Shear: อัตราการเปลี่ยนแปลงของลมในปริมาตร (เป็น Vector) — แบ่งเป็น Vertical (ตามความสูง) และ Horizontal (ตามระยะทาง)
Turbulence: การกระเทือนของเครื่องบิน แต่ไม่กระทบเส้นทางบินมาก
Wind Shear (ในความหมายรุนแรง): เครื่องบินเบี่ยงจากเส้นทางอย่างมาก ต้องใช้ control action มาก

🛫 Turbulence Intensity

LIGHT

เครื่องบินสั่นเล็กน้อย | IAS เปลี่ยนน้อย | อาหารเดินได้

LIGHT CHOP

สั่นเป็นจังหวะช้า | IAS คงที่ | อาหารเดินได้

MODERATE

เครื่องบินสั่นชัด | IAS เปลี่ยนเล็กน้อย | เดินลำบาก

MODERATE CHOP

สั่นเป็นจังหวะเร็ว | IAS กระเดื่อง

SEVERE

สั่นรุนแรง | IAS กระเดื่องมาก | คน/ของกระเดื่อง

⛰️ Mountain (Standing) Waves

✅ เงื่อนไขเกิด

"Stable Sandwich": อากาศเสถียรอยู่เหนือชั้นไม่เสถียร
ลมพัดภายใน 30° ของแนวตั้งฉากสันเขา
ลม ≥ 15 kt และเพิ่มขึ้นตามความสูง

⚠️ อาการที่เห็นได้

Rotor Clouds: ด้านลางลม (Downwind side)
Lenticular Clouds: รูปทรงเลนส์ ด้านลางลม
Cap Clouds: ด้านบนลม (Upwind side)
Reversed flow ที่พื้น

💨 CAT (Clear Air Turbulence)

เกิดเหนือ Friction Layer — ไม่มีสัญญาณเห็นได้
เกิดกับ Troughs/Ridges, Jet Streams, นอก Cb
CAT จาก Jet Stream → อยู่ด้านล่างสุดของ Quadrant ใกล้ cold air (polar)
Jet Stream มาจาก Subtropical Air Mass
ประมาณ 50-100 nm — บางครั้งถึง 500 nm

🔄 MECHANICAL Turbulence

เกิดจากลมเสียดสีพื้นผิวโลก
เพิ่มขึ้นเมื่อความเร็วลมเพิ่ม
ภูเขา/ตึกกีดขวาง → FR, Wave

☀️ THERMAL Turbulence

เกิดจาก convection ในอากาศไม่เสถียร
มากสุดช่วง early afternoon

10

ความชื้นและการอิ่มตัว

MET10 — HUMIDITY & SATURATION

💧

RH = (HMR / SMR) × 100%

Relative Humidity = (Humidity Mixing Ratio / Saturated MR) × 100

💧 Key Definitions

HMR

กรัมของไอน้ำต่อ kg อากาศแห้ง ก่อนอิ่มตัว

SMR

HMR เมื่ออากาศอิ่มตัว (RH=100%)

Dew Point (DP)

อุณหภูมิที่อากาศเย็นตัวจนอิ่มตัว → น้ำควบแน่น

RH

% ความอิ่มตัว ขึ้นกับความชื้น + อุณหภูมิ

🌡️ วิธีเพิ่มความชื้น (ให้อิ่มตัว)

เย็นลง (Cool the particle to +5°C)
เพิ่มไอน้ำ (เติมผ่านการระเหย)
เพิ่มความดัน (Increase pressure)

☁️ การก่อตัวของเมฆ (COOLING BEYOND SATURATION)

ไอน้ำควบแน่นเป็นหยดน้ำ → ต้องมี Condensation Nuclei ให้เกาะ
Hygroscopic = มีความสามารถดูดซับน้ำ (เช่น เกลือ, ฝุ่น)
ถ้าไม่มี nuclei → เกิด Super-saturation ได้
เมื่อควบแน่น → Latent Heat ถูกปล่อย → อากาศรอบๆ ร้อนขึ้น

📈 Effect of Temperature on RH

เย็นลง → RH เพิ่ม (HMR คงที่ แต่ SMR ลด)
อุ่นขึ้น → RH ลด
ตัวอย่าง: +20°C, HMR=5 gm/kg → SMR=15 → RH=33%
ถ้าเย็นลงเป็น +10°C → SMR=8 → RH=62%

🌡️ ความชื้นสัมพัทธ์ (Relative Humidity)

เมื่อ RH = 100% → อากาศอิ่มตัวแล้ว ไม่รับน้ำเพิ่มได้
เมื่อ RH < 100% → ยังรับน้ำเพิ่มได้ (ผ่านการระเหย)
DV ของ RH = ผกผันกับอุณหภูมิ (ร้อน = RH ต่ำ, เย็น = RH สูง)
Hygrometer ใช้ Dry Bulb + Wet Bulb วัดความชื้น

📊 Humidity Types

Absolute Humidity

มวลไอน้ำใน 1 m³ อากาศ (gm/m³)

Humidity Mixing Ratio (HMR)

gm ของไอน้ำต่อ kg อากาศแห้ง

Vapour Pressure

ปริมาณไอน้ำในอากาศ — สูงกว่าเหนือน้ำมากกว่าเหนือน้ำแข็ง

11

ความเสถียรและความปั่นป่วน

MET11 — ADIABATICS & STABILITY

📈

DALR = 3°C / 1000 ft

Dry Adiabatic Lapse Rate — อากาศแห้งลอยขึ้น

SALR = 1.5°C / 1000 ft

Saturated Adiabatic Lapse Rate — อากาศชื้นลอยช้าลง

📊 Atmospheric Stability Types

UNSTABLE

ELR > DALR → อากาศลอยตัวขึ้นเรื่อยๆ

CONDITIONAL

DALR > ELR > SALR → ขึ้นกับความชื้น

STABLE

ELR < SALR → อากาศไม่ลอย → ไม่มีเมฆ

🎈 WHY DOES AIR COOL WITH ALTITUDE?

ลอยขึ้น → ความดันลด → ปริมาตรเพิ่ม
โมเลกุลเคลื่อนที่ช้าลง → อุณหภูมิลด
กระบวนการนี้เรียก Adiabatic Cooling (ไม่มีการแลกเปลี่ยนความร้อนกับข้างนอก)
ขาลง = Adiabatic Warming (อัดตัว → ร้อนขึ้น)

    🎯 วิธีวิเคราะห์ความเสถียร (Stability Graph)
    พล็อต ELR (Environmental Lapse Rate = อุณหภูมิจริงตามความสูง)
พล็อต DALR (3°C/1000ft) — เส้นตรง
พล็อต SALR (1.5°C/1000ft) — เส้นโค้งชันขึ้นเมื่อสูงขึ้น
พล็อต Dew Point Lapse Rate (~0.5°C/1000ft)
ดูว่า ELR ตัดผ่าน DALR หรือ SALR ที่ไหน → ระบุความเสถียร

  

🎈 RADIOSONDE BALLOON

ใช้วัด ELR (Environmental Lapse Rate) จริงๆ ในบรรยากาศ
เปรียบเทียบกับ DALR และ SALR → หาความเสถียร
แบ่งตาม Trigger Factors: Turbulence, Convection, Orographic, Frontal, Convergence

12

เมฆและประเภท

MET12 — CLOUDS

☁️

🌤️

CUMULUS (Cu)

ฐานแบน ยอดโป่ง — ไม่เสถียร

🌧️

CUMULONIMBUS (Cb)

สูงถึง Tropopause — พายุฝนฟ้าคะนอง

🌥️

STRATUS (St)

ชั้นเย็นทั่วไป — หมอก / ฝนเปาะ

🌫️

NIMBOSTRATUS (Ns)

เมฆฝนหนา — ฝนตกต่อเนื่อง

☁️

ALTOSTRATUS (As)

ชั้นกลาง — มองไม่เห็นดวงอาทิตย์

✨

CIRRUS (Ci)

ฟู่ขาวบน — ละอองน้ำแข็ง

🌪️

STRATOCUMULUS (Sc)

ก้อนเมฆกลมมนเรียงตัว — มักไม่มีฝน

🌙

CIRROSTRATUS (Cs)

ชั้นบางเหนือ — มองเห็นดวงอาทิตย์ + Halo

☁️ ความสูงฐานเมฆ (Cloud Levels)

LOW (Surface – 6500 ft)

St, Cu, Cb, Sc

MEDIUM (6500 – 20,000 ft)

As, Ns, Ac

HIGH (20,000 ft+)

Ci, Cc, Cs

🔧 Cloud Supplementary Features

Mamma

รูปเต้านมด้านล่างเมฆ Cb/Sc

Incus

ยอดแผ่กว้างบน Cb (รูปนิ่ม)

Virga

เมฆที่ฝนไม่ถึงพื้น

Praecipitatio

ฝน/หิมะตกจากเมฆ

Arcus

Roll Cloud ขอบหน้าพายุ

Pannus

เมฆฉีกขาดใต้เมฆหลัก

13

การก่อตัวของเมฆ

MET13 — CLOUD TRIGGERS

⚡

🔢 6 TRIGGERS — ตัวกระตุ้นการยกอากาศ

Turbulence: ลมแรงพอ → ยกอากาศขึ้น (ต้อง ELR < 1.8, ลม ≥ 8 kt)
Convection: พื้นร้อน → ลอยขึ้น (ไม่เสถียร)
Orographic: ภูเขาบัง → ยกขึ้น
Frontal: อากาศร้อนถูกยกเหนืออากาศเย็น
Convergence: ลมเข้าหากัน → บังคับยกขึ้น
Thin Layer Lifting: ไม่เสถียร Sandwich

☁️ Turbulence Trigger (ST/SC)

ต้อง: อากาศเสถียร (ELR < 1.8), ลม ≥ 8 kt, DP อยู่ในชั้น
ELR จะใกล้ DALR → เมฆฐานเกิดที่ระดับ DP
มี Inversion ด้านบนชั้น Turbulence → จำกัดการพัฒนา
ทัศนวิสัยดีเหนือเมฆ + ใน Inversion

📈 Convergence Trigger

เกิดเมื่อลมมีการเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว → อากาศถูกบังคับให้ยกขึ้น
มักเกิดที่ ITC- (Inter-Tropical Convergence Zone)
Orographic Convergence → ลมเข้าหาภูเขาที่มีรูปทรงเว้า

14

ทัศนวิสัยและหมอก

MET14 — VISIBILITY AND FOG

👁️

✅ VIS

> 5 km

ทัศนวิสัยปกติ

⚠️ MVIS

1–5 km

ทัศนวิสัยปานกลาง

🚫 POOR

< 1 km

ทัศนวิสัยแย่

🏃 RVR

Runway

วัดจาก 2.5m AGL

👁️ Visibility Reporting Rules

< 800 m

ปัดลงทีละ 50 m

800 m – 5 km

ปัดลงทีละ 100 m

5 km +

ปัดลงทีละ 1 km

Directional

รายงานเมื่อ < 1500 m หรือ < 50% ของ VIS ทั่วไป

🌙 RADIATION FOG

เงื่อนไข: พื้นดิน + ลมอ่อน (≤ 5 kt) + ท้องฟ้าใส + ความชื้นสูง
เกิดตอนกลางคืน — พื้นเย็นตัวเร็ว → ควบแน่น
มักจะละลายเมื่อพระอาทิตย์ขึ้น
ต้องมี Surface Inversion

🌊 SEA FOG / ADVECTION FOG

เงื่อนไข: ลมพัดอากาศอุ่นเหนือน้ำเย็นกว่า
ยังคงอยู่ได้ทั้งวัน — ไม่ละลายง่าย
พบบ่อย: California, Newfoundland

⛰️ UPSLOPE FOG

ลมพาไปตามเนินเขา → ขึ้นสูง → เย็นตัว → ควบแน่น

🌧️ FRONTAL FOG

เกิดหน้า warm front ~150 nm
ฝนทำให้อากาศชื้น + ระเหยเพิ่ม

♨️ STEAM FOG

อากาศเย็นมากเหนือน้ำอุ่น
ดูเหมือนไอน้ำ

15

หยาดน้ำฟ้า

MET15 — PRECIPITATION

🌧️

❄️ BERGERON (ICE CRYSTAL) THEORY

เหนือระดับเยือกแข็ง → มีทั้งผลึกน้ำแข็ง + SCWD (Supercooled Water Droplets)
ความดันไอน้ำเหนือน้ำ > เหนือน้ำแข็ง → ไอน้ำระเหยจาก SCWD เกาะผลึกน้ำแข็ง
เมื่อหนักพอ → ตกลงมา → ถ้าอุ่น = ฝน, ถ้าเย็น = หิมะ
ผลิต Drizzle และ Rain ใน mid-latitudes

💧 COALESCENCE THEORY

เกิดในเมฆที่อุณหภูมิ > 0°C ไม่มีผลึกน้ำแข็ง
Updraft/Downdraft ทำให้หยดน้ำชนกันรวมตัว
เมื่อหนักพอ → ตกลงมาเป็นฝน
ผลิต Drizzle และ Rain ใน mid-latitudes

🌧️ Precipitation Types

Drizzle (D-) — ลูกน้อย

เส้นผ่านศูนย์กลาง ≤ 0.3 mm, มาจาก Stratus

Rain (RN) — ฝน

เส้นผ่านศูนย์กลาง > 0.3 mm, กระเด็นเมื่อกระทบพื้น

Snow (SN)

ไม่เกิดถ้าอุณหภูมิ < -15°C (มากเกินไป)

Snow Grains

เล็กมาก, แข็ง, มาจาก Stratus

Ice Pellets (PL)

หลอมแล้วเย็นตัวอีกครั้ง

Hail (GR)

> 5 mm, มาจาก Cb

Snow Pellets (SG)

ผสมหิมะและน้ำแข็งเล็กๆ

16

น้ำแข็งเกาะ

MET16 — ICING

🧊

❄️ CLEAR ICE

เกิดจาก SCWD ขนาดใหญ่ หรือ supercooled rain
เนื้อแข็งใส → ติดแน่นมาก → อันตรายที่สุด!

🌨️ RIME ICE

เกิดจาก SCWD ขนาดเล็ก แข็งตัวเร็ว
เนื้อขุ่นขาว → เกาะเป็นก้อนไม่เรียบ

🌫️ HOAR FROST

เกิดจาก sublimation (ไอน้ำ → น้ำแข็งตรงๆ)
เกิดบนพื้นผิวเย็นจัดในอากาศชื้น

⚠️ ICING INTENSITY

TRACE

TRACE รอยน้ำแข็งเล็กน้อย — ไม่ต้องออก ยกเว้นบินนาน > 1 ชม.

LIGHT

LIGHT ใช้ de-icing บางครั้ง — อาจเป็นอันตรายถ้าบินนาน > 20 min

MODERATE

MODERATE ต้องใช้ de-icing / anti-ice — ออกทันที!

SEVERE

SEVERE De-icing ไม่สามารถควบคุมได้ — ออกทันที!

💧 SCWD (Supercooled Water Droplets)

หยดน้ำเย็นต่ำกว่า 0°C แต่ยังเป็นของเหลว
เกิดจาก Surface Tension → ทำให้เย็นตัวได้มากกว่า -40°C
SCWD ขนาดใหญ่ → Clear Ice | SCWD ขนาดเล็ก → Rime Ice
Only small SCWDs อยู่ใน St/SC | ขนาดใหญ่ + เล็ก อยู่ใน Cb/Cu

🏠 GROUND ICING

Hoar Frost: เกิดบนพื้นผิวเย็นจัดในอากาศชื้น + weak wind
Freezing Rain: ฝนตกผ่านชั้นเย็น → กลายเป็นน้ำแข็งบนพื้นผิวเย็น
Black Ice: ฟิล์มบางๆ ไม่เห็น — อันตรายมาก

🔧 ENGINE ICING

Hoar Frost: เครื่องยนต์เย็นจัด + ความชื้นสูง + Intake manifold ice
Fuel Icing: น้ำในเชื้อเพลิงเย็นจัดจนเป็นน้ำแข็ง
Carburettor Icing: ไอน้ำใน venturi → อุณหภูมิลด → น้ำแข็ง

⚠️ อุณหภูมิที่เสี่ยงน้ำแข็งเกาะมากที่สุด

ระดับเยือกแข็ง (0°C) ถึง -20°C — ยิ่งใกล้ 0°C และมีน้ำมาก → ยิ่งอันตราย
Above +5°C = ไม่มี icing | Below -20°C = น้ำแข็งแห้ง ตกเร็ว

17

พายุฝนฟ้าคะนอง

MET17 — THUNDERSTORMS

⛈️

⚡ CB's vs THUNDERSTORMS

ทั้งสองมี: MOD/SEVERE Icing, MOD/SEVERE Turbulence, Hail
Thunderstorms มีเพิ่ม: Lightning → ต้องการอย่างน้อย 3 องค์ประกอบ

🔑 3 REQUIREMENTS สำหรับ TS

Cloud Trigger: ตัวกระตุ้นให้เมฆยกตัว
Moisture: ความชื้นเพียงพอ
Unstable Atmosphere: ELR > SALR

⛈️ 3 ขั้นตอนการพัฒนาพายุ

1. DEVELOPMENT (15-20 นาที)

CU Humilis → CU Mediocris → CU Congestus | ลมขึ้น (Updrafts) | Latent Heat จากการควบแน่นขับเคลื่อน

2. MATURE (15-20 นาที)

ฝนตก + ลมลง (Downdrafts) | Gustfront 25 nm ข้างหน้า | เกิด Lightning | Roll Cloud ที่ขอบล่าง

3. DISSIPATING (~1 ชม.)

เป็นลมลงเป็นหลัก | ฝนยังมี | Lightning ยังเป็นไปได้

🌀 TS Classifications

1️⃣ SINGLE-CELL

1-2 ชม. | พัฒนาแล้วเสื่อมเร็ว | มักไม่รุนแรง

2️⃣ MULTI-CELL

3-4 ชม. | กลุ่มพายุหลายก้อนติดตามกัน

3️⃣ SUPER-CELL

ยืนยาวที่สุด | มี Mesocyclone | อาจมี Tornado

⚠️ HAZARDS ของพายุฝนฟ้าคะนอง

Turbulence: SEVERE ในและรอบ Cb
Icing: SEVERE ที่ระดับ -20°C ถึง 0°C
Hail: มากที่สุดที่ Mid-west USA
Lightning: มากที่สุดระหว่าง -10°C ถึง +10°C

Wind Shear: ลมเปลี่ยนเร็วรอบ Gustfront
Pressure Variation: Altimeter ผิดได้ถึง 1,000 ft
Micro/Macrobursts: อายุ 10-15 นาที | Micro <4km | Macro >4km
Heavy Rain: ทัศนวิสัยเป็นศูนย์

✈️ TS AVOIDANCE
        AWR (Airborne Weather Radar):
        หลีก 10 nm (ต่ำกว่า 20,000 ft)
หลีก 20 nm (เหนือ 20,000 ft)

        Visual Avoidance:
        หลีก 10 nm (ทุกระดับ)
ถ้าบินข้าม Cb → สูงกว่า 5,000 ft

🌀 SUPERCELL THUNDERSTORMS

Wind Shear ทำให้เกิด Cyclonic Motion ในระนาบ Horizontal
Updrafts ยก Cyclone เป็น Vertical → Mesocyclone
Updrafts และ Downdrafts แยกจากกัน → ยืดอายุพายุ
มี Tornado ตาม Pearson Scale (F0–F5)

🌊 WATERSPOUTS

Tornado เหนือทะเล — เส้นผ่านศูนย์กลาง 20-30 ft
ไม่ทำลายรุนแรงเท่า Tornado บนบก
เกิดในอากาศไม่เสถียร + ความชื้นสูง

📊 Pearson Tornado Scale

F0

30-60 kt | Light damage

F1

60-90 kt | Moderate

F2

90-130 kt | Considerable

F3

130-170 kt | Severe

F4

170-220 kt | Well constructed houses levelled

F5

220-270 kt | Strong frame houses lifted

18

มวลอากาศ

MET18 — AIR MASSES

🌡️

Type	Source	Temp	RH	Stability	Cloud	Precipitation
cP (Continental Polar)	Siberian High	Cold	Dry	Stable	Clear skies, radiation fog	None (ถ้าเป็น land)
cT (Continental Tropical)	Sahara	Hot	Dry	Stable	Clear skies	None
mP (Maritime Polar)	Northern Oceans	Cold	Moist	Unstable	ST/SC/CU/CB	Drizzle / Showers
mT (Maritime Tropical)	Azores High	Warm	Moist	Unstable	CU/CB/TS	Showers / Rain
cAc (Arctic Continental)	Polar	V. Cold	Dry	Very Stable	Clear	None
mAc (Arctic Maritime)	Arctic Ocean	Cold	Moist	Unstable	CU/CB	Showers

🔄 AIR MASS MODIFICATIONS

เคลื่อนที่ไปทางใต้ → อุ่นขึ้นจากด้านล่าง → Stability ลดลง + RH ลดลง
เคลื่อนที่ไปทางเหนือ → เย็นลงจากด้านล่าง → Stability เพิ่มขึ้น + RH เพิ่มขึ้น
เคลื่อนที่ผ่านทะเล → ความชื้นเพิ่ม | ผ่านบก → ความชื้นลด

☁️ Cloud & Precipitation Types (ตาม Stability)

Stability ลดลง → CU / CB / TS with showers | VIS ดีนอกฝน | ความชื้นแห้งเป็นท้องฟ้าใส
Stability เพิ่มขึ้น → ST / SC with drizzle | VIS แย่ในหมอก
Continental Air Mass: แห้ง → ไม่มีเมฆ → Haze แทน | ยกเว้น cP ที่มี Sea Track (เพิ่มความชื้น)

🌊 RETURNING POLAR MARITIME (mPc)

ทิศใต้: อุ่นขึ้น + Stability ลด → CU/CB/TS เกิดทะเล → ฝนเป็น Showers
ทิศเหนือกลับไป UK: เย็นลง + Stability เพิ่ม → ชั้น Stable ก่อตัว → ST/SC
ความหนาของ Stable Layer ขึ้นกับระยะทางที่เคลื่อนกลับ

19

ปรากฏการณ์หน้าฝนและพายุ

MET19 — FRONTS & POLAR FRONT DEPRESSIONS

🌪️

🔑 WHAT IS A FRONT?

เมื่อมวลอากาศ 2 มวลที่มี อุณหภูมิ + ความชื้นต่างกัน มาพบกัน
อากาศเย็นจะใต้ทะลุอากาศร้อนเสมอ (เพราะหนาแน่นกว่า)
ความลาดชันของ Front เอียงไปทางมวลอากาศเย็นเสมอ

Property

🌡️ WARM FRONT

❄️ COLD FRONT

ลักษณะ

อากาศร้อนแทนที่เย็นที่ผิว

อากาศเย็นแทนที่ร้อนที่ผิว

เมฆ

CI → CS → AS → NS (ลำดับ)

CB/TCU/CU — พายุฝนฟ้าคะนอง

ฝน

ต่อเนื่อง + ปานกลาง | 200 nm หน้า front

หนักสั้น | 50 nm หน้า + หลัง front

ความลาดชัน

ลาดชันเล็กน้อย → gradient ค่อยเป็นค่อยไป

ลาดชันมาก → gradient คมชัด

ความเร็ว

2/3 ของ Geostrophic Wind

เท่ากับ Geostrophic Wind เต็ม

ความดัน

ลดลงก่อนผ่าน → คงที่หลังผ่าน

ลดลงก่อนผ่าน → เพิ่มขึ้นหลังผ่าน

🌀 POLAR FRONT DEPRESSIONS (PFD)

เกิดที่ Polar Front — ที่ tropical air ล้มเหลวกับ polar air
Ripples + การแทรกของอากาศร้อน → ความดันผิวต่ำ
ใช้เวลา 4 วัน ถึงจุดความดันต่ำสุด
ใช้เวลา 10+ วัน เต็ม + สลายตัว
Jet Stream ใกล้ Cold Front มากกว่า Warm Front (เพราะ gradient สูงกว่า)

🌫️ WARM SECTOR CLOUDS

Kata Front = Stable = Stratiform cloud (Nimbostratus)
Ana Front = Unstable = Cumuliform cloud (อาจมี EMBEDDED CB)

🔄 OCCLUDED FRONT

เมื่อ Cold Front ไล่ทัน Warm Front
Warm Occlusion (Winter): แผ่นดินเย็นกว่า → Cold air คงที่ → Warm Front ขึ้นเหนือ
Cold Occlusion (Summer): แผ่นดินอุ่นกว่า → Cold air ใต้ตัดเข้า Cold air หน้า Warm Front

📊 FRONTOLYSIS vs FRONTOGENESIS

Frontolysis: Front อ่อนลง → ลดความแรง (ขีด X บนแผนที่)
Frontogenesis: Front แข็งตัว → เพิ่มความแรง

20

ระบบความกดอากาศ

MET20 — ANTICYCLONES & OTHER DEPRESSIONS

🌀

🔴 ANTICYCLONES — ระบบความกดอากาศสูง

ลมไหลออก + ตามเข็ม (N. Hemisphere)
Divergence ที่ผิว → Convergence ที่สูง → Subsidence ตรงกลาง
Subsidence จำกัดการก่อตัวของเมฆ → ฝนน้อย
Subsidence Inversion: อากาศที่ทรุดลงร้อนขึ้นแบบ Adiabatic → แผ่ออกเหนืออากาศเย็นใกล้ผิว

📈 STRENGTHENING / WEAKENING

Intensifying: Convergence > Divergence → ความดันเพิ่ม
Weakening: Divergence > Convergence → ความดันลด

🔵 Types of Anticyclones

Warm Anticyclone (Permanent)

Azores/Subtropical High — อยู่ใน Tropical air ทางใต้ของ Polar Front

Warm Anticyclone (Blocking)

แยกออกจาก Permanent — ตั้งตัวที่ละติจูดสูงหลายวัน — กัน PFDs ไปทางเหนือ

Cold Anticyclone (Semi-permanent)

Siberian High — อยู่ใน Polar air ทางเหนือของ Polar Front — ตื้น ไม่เกิน 500 hPa

Flat Pressure

Slack pressure gradient → ฤดูหนาว: Fog | ฤดูร้อน: TS

🌀 SECONDARY DEPRESSIONS

เกิดได้ 3 กรณี: ภายใน Depression ใหญ่ | ที่ Triple Point ของ PFD Occlusion | ที่ trailing edge ของ Cold Front
Gales เกิดด้านที่ไกลจาก Center หลัก
ฝนหนักลุกจาก Center ของ Secondary Low

☀️ THERMAL DEPRESSIONS

Summer (Land): แผ่นดินร้อน + Slack PGF + อากาศไม่เสถียร → ลมลอยขึ้น → ความดันต่ำ
Dry air = ฟ้าใส | Moist air = CU/CB/TS ตายตอนเย็น
Winter (Water): Cold front ผ่าน → Cold air อยู่เหนือน้ำอุ่น → ไม่เสถียร → CU/CB/TS

❄️ POLAR LOW

Non-frontal thermal depression
mP ลึกเคลื่อนลงใต้ตะวันออกเหนือทะเลที่อุ่นขึ้น → ไม่เสถียร → CB/Showers

🌀 OTHER PHENOMENA

Orographic Depression: ความดันต่ำด้านลางเขาเมื่อลมผ่านยอดไม่ได้ → ไหลอ้อมรอบ
Troughs: Convergence รุนแรงที่ผิว → ยกอากาศ → เมฆพัฒนาตามแนวยาว
Dust Devil: วันร้อน + ใส + Convergence → Wind Shear → หมุนเล็กน้อยยกฝุ่น

21

ภูมิอากาศโลกและท้องถิ่น

MET21-22 — GLOBAL & TROPICAL CLIMATOLOGY

🌍

🔄 TROPOSPHERIC CIRCULATION

ความร้อนสูงสุดที่เส้นศูนย์สูตร → อากาศลอยขึ้น → Convergence ที่ผิว
อากาศลอยขึ้น → Divergence ที่ Tropopause → ไหลเหนือไปเหนือ
เย็นลงที่ ~30°N → ทรุดลง → High Pressure
อากาศเย็นที่ขั้ว → ทรุดลง → Divergence ที่ผิว → High Pressure
ไหลกลับทางใต้ → ร้อนขึ้น → Convergence ที่ ~60°N → Low Pressure
สร้าง Easterlies, Westerlies, Trade Winds

🌡️ ITC- (Inter-Tropical Convergence Zone)

ตำแหน่ง: ตาม Heat Equator ของโลก
Jan: เยื่อนจากเส้นศูนย์สูตร (Southern Hemisphere ร้อนกว่า)
Jul: เยื่อนเหนือเส้นศูนย์สูตร (Northern Hemisphere ร้อนกว่า)
Trade winds บรรจบกัน → Convergence + ความร้อน + ความชื้น → TS ถึง Troposphere

🌊 EASTERLY WAVES

Ridges ยาว N/S เคลื่อนทางตะวันตกช้าๆ
เกิดที่ Africa → ข้าม North Atlantic ไป America
East Side: Convergence → อากาศแย่
West Side: Divergence → อากาศดี
10% → เป็น Tropical Disturbance

🌀 TROPICAL REVOLVING STORMS (TRS)ความเร็วลม
> 34 kt = Tropical Storm | > 64 kt = TRS
เงื่อนไขเกิด
อุณหภูมิน้ำ > 27°C | ระหว่าง 5°-25° | Convergence trigger ที่ ITC-
ขนาด
เส้นผ่านศูนย์กลาง ~500 nm
ความดัน
900–960 mbar
ทิศทาง
NH: Counter-clockwise | SH: Clockwise
การตั้งชื่อ
Hurricanes (อเมริกา) / Cyclones (อัฟริกา) / Typhoons (เอเชีย)

🌏 MONSOON

Definition: ลมเปลี่ยนทิศ > 120° ตามฤดูกาล
Asia (January): NE Monsoon — ลมจาก Siberian High → แห้ง + ใส
Asia (July): SW Monsoon — ชื้น + ฝนมาก
Australia (Darwin): Jan = NW Monsoon (CB/TS) | Jul = SE Monsoon (ร้อน + แห้ง + ฝุ่น)
Africa (Dakar): Jan = NE Harmattan ("The Doctor") | Jul = SW Monsoon (CB/TS)

🌪️ LOCAL WINDS — WINTER

Mistral (Ravine Wind): เย็น + ไม่เสถียร → พัดลงทางลาดเขา
Bora (Ravine Wind): เย็น + ไม่เสถียร
Sirocco/Ghibli/Khamsin: จาก North Africa → ร้อน + แห้ง + เสถียร

🌞 LOCAL WINDS — SUMMER

Etesians: ค่อนข้างเย็น
The Levanter: ชื้นมาก
Pampero: หนาวเย็นจาก Andes
Dust Storms: ยกฝุ่น/ทราย → Lift + Cold Fronts + Surface heating

22

ลมท้องถิ่น

MET24 — LOCAL WINDS

🏔️

🌊 SEA BREEZE

เงื่อนไข: Slack PGF + กลางวัน
พื้นร้อน → ความดันลดเร็ว → ที่ ~1000 ft ความดันสูงเหนือบก + ต่ำเหนือทะเล
การไหลระดับแรกเกิดที่ 1000 ft (บก→ทะเล)
เมื่อ PGF ที่ผิว > Friction → Sea Breeze เกิดที่ผิว (ทะเล→บก)
5 kt ใกล้ชายฝั่ง | 10-15 kt ห่างชายฝั่ง | ถึง 10-15 nm จากฝั่ง

🏜️ LAND BREEZE

เงื่อนไข: Slack PGF + กลางคืน
พื้นเย็นเร็ว → ที่ ~1000 ft ความดันสูงเหนือทะเล + ต่ำเหนือบก
อ่อนกว่า Sea Breeze (5 kt) เพราะ PGF อ่อนกว่า

⛰️ KATABATIC WIND (Anabatic = ขึ้นเขา)

กลางคืน/รุ่งเช้า: ความเย็นจากการแผ่รังสี → อากาศเย็นติดพื้นผิว → ไหลลงเนิน/เขา
Ice-covered slopes: เย็นกว่าอากาศรอบข้างแม้กลางวัน → ไหลลง 10 kt
ฤดูหนาว: พบบ่อยที่ N-facing slopes (NH)

☀️ ANABATIC WIND (Mountain = ลงเขา)

กลางวัน: S-facing slopes (NH) ร้อน → อากาศร้อนขึ้นเนิน → ยกตัว → CU ที่ยอด
ปกติ ~5 kt

🏔️ VENTURI / RAVINE WIND

ลมเร่งความเร็วเมื่อพัดผ่านหุบเขา → ความดันลด
หลีกเลี่ยง: การกลับทิศทางลมอย่างฉับพลันอาจเกิดขึ้นในหุบเขา
Headland Effect: ลมไหลอ้อมแหลม → Venturi เกิดขึ้นเช่นกัน

23

ดาวเทียมและเรดาร์

MET26 — SATELLITE AND GROUND RADAR

🛰️

🌍 GEOSTATIONARY SATELLITES

ตำแหน่งคงที่เหนือโลก — โคจรที่ 36,000 km
5 ดาวเทียมห่างกัน 7° lat
ภาพเพี้ยนเหนือ 55°N/S
ให้ความครอบคลุมต่อเนื่องตลอดเวลา

🛰️ POLAR ORBITING SATELLITES

Sun-synchronous — ตำแหน่งคงที่เทียบดวงอาทิตย์
โคจรที่ 800 km → ความละเอียดสูงกว่า
ครอบคลุม High Latitudes + Polar Regions
14 orbits/วัน → ครอบคลุมโลกทุก 12 ชม.
ไม่ต่อเนื่อง → ติดตามแนวโน้มยากกว่า

📡 Imagery Types

Visual Imagery

ใช้ได้เฉพาะกลางวัน | ดีสำหรับหมอก/เมฆต่ำ (ยกเว้น Polar ที่พื้นขาว) | แสดง Albedo effect

Infrared (IR)

กลางวัน + กลางคืน | โทนดำ/ขาว = อุณหภูมิต่ำ = เมฆสูง | ลำบากกับเมฆต่ำ (อุณหภูมิใกล้พื้น)

MSG (Meteosat Second Generation)

ความละเอียดสูงกว่า | ภาพสี

📡 GROUND RADAR

ข้อดี: กำลังส่งสูง → Wavelength สั้น → ตรวจจับ Drizzle ได้ → ส่งผ่าน Data Link ไปเครื่องบิน
Beam Overshoot: Radar เอียงขึ้น → เมฆไกลอาจตก Beam blind spot
Beam Blocking: ภูเขาบดบังเส้นกำลัง
Beam Attenuation: เหมือน "ตัน" กับ AWR
Virga: แสดงบนเรดาร์แต่ไม่ถึงพื้น
Duct Propagation: Inversion หักเบนคลื่น → วาดพื้นแทนท้องฟ้า

24

METAR และ TAF

MET27 — MET ARS AND TAFS

🛩️

METAR VTSS 131720Z 24015KT 9999 SCT020 32/24 Q1013 NOSIG=

ตัวอย่าง METAR — สนามบินสุราษฎร์ธานี

🔓 วิธีถอดรหัส METAR

VTSS

ICAO code สนามบิน (สุราษฎร์ธานี)

131720Z

วันที่ 13 เวลา 17:20 UTC

24015KT

ลม 240° 15 knots (Gusts +10 kt = 25 kt)

9999

ทัศนวิสัย 9999 m = 10 km+ (ดีมาก)

SCT020

Scattered เมฆ ฐาน 2,000 ft AGL

32/24

อุณหภูมิ 32°C / จุดน้ำค้าง 24°C

Q1013

QNH = 1013 hPa (ใกล้ ISA มาก)

NOSIG

No significant change — ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ

☁️ OKTAS — ปริมาณเมฆ (Eighths)

FEW 1-2 oktas (12.5-25%)

SCT 3-4 oktas (37.5-50%)

BKN 5-7 oktas (62.5-87%)

OVC 8 oktas (100%)

VV Vertical Visibility (หมอก)

NSC No Significant Cloud

📋 RVR REPORTING

วัดจากความสูง 2.5 m AGL
รายงานเมื่อ VIS < 1500 m | หยุดเมื่อ VIS > 2000 m
P1500 = มากกว่า 1500 m | M0100 = น้อยกว่า 100 m
D = Decreasing | N = Constant | U = Increasing
Trend อิง 10 นาทีก่อนออก

🌡️ Cloud Base Rounding

≤ 10,000 ft

ปัดเป็น 100 ft increments

> 10,000 ft

ปัดเป็น 1,000 ft increments

✅ CAVOK

ไม่มีเมฆต่ำกว่า 5,000 ft หรือ MSA สูงสุด
ทัศนวิสัย 10 km+
ไม่มี CB
ถ้าไม่มีเมฆต่ำกว่า 5,000 ft แต่ VIS < 10 km → ใช้ NSW
ไม่มีเมฆทุกระดับ → SKC (Sky Clear)

🔢 TAF — Terminal Aerodrome Forecast

FM (From): เปลี่ยนถึงค่าที่กำหนด
TEMPO: ชั่วคราว < 1 ชม. ในแต่ละครั้ง และไม่เกิน 50% ของ forecast period
BECMG: เปลี่ยนค่อยเป็นค่อย
PROB 30/40: ความน่าจะเป็น

⚡ WEATHER CODES สำคัญ

PR Partial

MI Shallow

BC Patches

BL Blowing

DR Drifting

BR Mist

PO Dust Devils

5 Turbulence

6 Icing

⚡

Quick Reference — สรุปสูตรสำคัญ

ATPL MET QUICK REFERENCE

🌡️ อุณหภูมิ & Lapse Rates

DALR

3°C / 1000 ft (อากาศแห้ง)

SALR

1.5°C / 1000 ft (อากาศชื้น)

ISA Lapse

1.98°C / 1000 ft

C → K

+ 273

C → F

(C × 9/5) + 32

ELR ตรวจสอบ

Stable < SALR | Conditional DALR > ELR > SALR | Unstable > DALR

🎈 ความดัน

ISA MSL

1013.25 hPa | 29.92 in Hg

MSL–5.5km

27 ft / hPa

5.5km+

50 ft / hPa

Half Pressure

~18,000 ft

Half Density

~20,000 ft

00 Isotherms

Polar=0ft | Temperate=6-10kft | Tropical=16-18kft

COLD = HIGH

หนาวกว่า ISA → Alt สูงเกินจริง

LOW = DENSE

ความดันต่ำ → อากาศเบาบาง

WARM = RISE

อากาศร้อนลอยขึ้น → ไม่เสถียร

📊 Air Masses Summary

cP

Cold, Dry, Stable → Clear, Fog

mP

Cold, Moist, Unstable → ST/SC, Drizzle

mT

Warm, Moist, Unstable → CU/CB/TS, Showers

cT

Hot, Dry, Stable → Clear skies

🛩️ METAR Quick Codes

QFE

ความดันพื้นผิว → Alt อ่าน 0

QNH

ความดัน MSL → Alt อ่านความสูงสนามบินจริง

QNE

1013.25 hPa → Flight Level

CAVOK

VIS > 10 km, ไม่มี CB, ไม่มีเมฆ < 5000 ft

NOSIG

ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ

คู่มือ HermesATPL-MET

บรรยากาศและโครงสร้าง

✅ คุณสมบัติบรรยากาศ

⚡ LAPSE RATE — อัตราการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ

💡 สิ่งที่ต้องจำ

มาตรฐานบรรยากาศนานาชาติ

💡 ทำไมต้อง ISA?

🌡️ 00 Isotherms (ระดับความสูงที่อุณหภูมิ = 0°C)

🔑 สูตร ISA Deviation

ความร้อนและอุณหภูมิ

📋 การรายงานอุณหภูมิ (REPORTING)

📏 การวัดอุณหภูมิ (MEASURING)

☀️ SOLAR RADIATION (รังสีจากดวงอาทิตย์)

🌙 NOCTURNAL / TERRESTRIAL RADIATION INVERSION

ความดันบรรยากาศ

📐 สูตรจำ

📉 หลักการลดลงของความดันตามความสูง

ความหนาแน่นของอากาศ

⬆️ ความดัน

🌡️ อุณหภูมิ

💧 ความชื้น

⚡ ผลกระทบต่อการบิน

📊 Density Altitude Concept

มาตรวัดความสูง

✅ วิธีตั้ง Altimeter ถูกต้อง

⚠️ DITCHING — ลงน้ำฉุกเฉิน

🛬 ความสูงสำคัญ (ALTITUDE DEFINITIONS)

ลมระดับต่ำ

🧭 Buys Ballot's Law

🌀 การไหลรอบระบบความดัน

ลมระดับสูง

🌐 TROPOSPHERE UPPER WINDS

🚀 JET STREAM

⚡ CAT (Clear Air Turbulence) ที่ Jet Stream

ความปั่นป่วนและลมเฉือน

📐 DEFINITIONS

✅ เงื่อนไขเกิด

⚠️ อาการที่เห็นได้

💨 CAT (Clear Air Turbulence)

🔄 MECHANICAL Turbulence

☀️ THERMAL Turbulence

ความชื้นและการอิ่มตัว

🌡️ วิธีเพิ่มความชื้น (ให้อิ่มตัว)

☁️ การก่อตัวของเมฆ (COOLING BEYOND SATURATION)

📈 Effect of Temperature on RH

🌡️ ความชื้นสัมพัทธ์ (Relative Humidity)

ความเสถียรและความปั่นป่วน

🎈 WHY DOES AIR COOL WITH ALTITUDE?

🎯 วิธีวิเคราะห์ความเสถียร (Stability Graph)

🎈 RADIOSONDE BALLOON

เมฆและประเภท

การก่อตัวของเมฆ

🔢 6 TRIGGERS — ตัวกระตุ้นการยกอากาศ

☁️ Turbulence Trigger (ST/SC)

📈 Convergence Trigger

ทัศนวิสัยและหมอก

🌙 RADIATION FOG

🌊 SEA FOG / ADVECTION FOG

⛰️ UPSLOPE FOG

🌧️ FRONTAL FOG

♨️ STEAM FOG

หยาดน้ำฟ้า

❄️ BERGERON (ICE CRYSTAL) THEORY

💧 COALESCENCE THEORY

น้ำแข็งเกาะ

💧 SCWD (Supercooled Water Droplets)

🏠 GROUND ICING

🔧 ENGINE ICING

⚠️ อุณหภูมิที่เสี่ยงน้ำแข็งเกาะมากที่สุด

พายุฝนฟ้าคะนอง

⚡ CB's vs THUNDERSTORMS

🔑 3 REQUIREMENTS สำหรับ TS

⚠️ HAZARDS ของพายุฝนฟ้าคะนอง

✈️ TS AVOIDANCE

🌀 SUPERCELL THUNDERSTORMS

🌊 WATERSPOUTS

📊 Pearson Tornado Scale

มวลอากาศ

🔄 AIR MASS MODIFICATIONS

☁️ Cloud & Precipitation Types (ตาม Stability)